AM

Բաբաջանյանի արծվաքիթն ու անհաշտ քաղաքացին. Արձանի պատմությունը՝ 
«ամոթ է»֊ից մինչև երևանյան պատկեր

#183
24 Դեկտեմբեր 2025

Բաբաջանյանի արծվաքիթն ու անհաշտ քաղաքացին. Արձանի պատմությունը՝ 
«ամոթ է»֊ից մինչև երևանյան պատկեր

Տարածել

🗿  Մի քանի շաբաթ է հայ հասարակությունը քննարկում ու քննադատում է ՀՀ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Լևոն Թոքմաջյանի «Պարույր Սևակ. Անլռելի զանգակատուն» քանդակը, որը տեղադրվել էր Զանգակատան միջնակարգ դպրոցի բակում։ Հայաստանում ամեն երկրորդ արձանը մեծ աղմուկ է առաջացնում ու գրեթե միշտ՝ բացասական ենթատեքստով, բայց այս դեպքը եզակիներից էր այն առումով, որ արդյունքում Զանգակատուն համայնքի բնակիչների քվեարկության արդյունքում արձանը պարզապես որոշել են ապամոնտաժել։ Պատկերը, իհարկե, տխուր է։ Արձանն օբյեկտիվորեն՝ խիստ ոչ միանշանակ։ Բայց արվեստագետներից ու արվեստաբաններից մինչև մասնագիտությամբ Facebook-ում ստատուս գրողներ, բոլորը հասցրել են թեմայի շուրջ իրենց կարծիքը հայտնել։ Ու քանի դեռ թեմայից հոգնած չեք որոշել թերթել այս գրառումը, խոստանում ենք, որ այս անգամ Սևակի արձանից չենք խոսի։ Բայց սա լավ առիթ էր՝ վերհիշելու ժամանակին ամենամեծ աղմուկը հանած արձանի պատմությունը։ Կարապի լճի տարածքում Առնո Բաբաջանյանի արձանն այսօր էլ է ոչ միանշանակ ընդունվում հանրության կողմից, բայց 2002-2003 թվականների արձագանքի հետ համեմատության եզրեր անգամ չկան։ Քննադատում էին ամեն ինչ՝ կոմպոզիտորի ձեռքերի չափից ու դեմքի արտահայտությունից մինչև քանդակի ընդհանուր տրամաբանությունը։ Այսօր Բաբաջանյանի արձանը քաղաքի գույներից է, հանդիպման կետ, կարծես թե՝ միշտ էլ քաղաքին պատկանած ու բնականորեն ձուլված մի բան։ Բայց երկու տասնամյակ առաջ արձանն անգամ ապամոնտաժել են ու փոփոխություններից հետո կրկին տեղադրել։ #PAN-ը պատմում է սյուրռեալիստական Բաբաջանյանի պատմությունը՝ «ամոթ է»-ից մինչև երևանյան պատկեր՝

Իսկ հիմա՝ ամենաուշագրավ իրադարձությունների մասին.

🎻  Դասական երաժշտությունից…

  • ▪️  Լոնդոնում կայացած Beare’s Chamber Music փառատոնին անդրադարձող այս ակնարկը պատմում է բացառիկ կամերային երեկոյի մասին, որտեղ աստղային կազմը հանդիսատեսին ներկայացրել է Շուբերտի, Շտրաուսի և Շյոնբերգի ստեղծագործությունների վիրտուոզ մեկնաբանություններ ու «երկնային» փորձառություն ստեղծել՝ https://tinyurl.com/yczwvfdw
  • ▪️  «Ավատար» ֆիլմաշարի նոր մասը բուռն քննարկումների փուլում է, ու այստեղ պակաս տպավորիչ չէ ֆիլմի երաժշտական ձևավորումը. Երաժշտության վրա աշխատելիս ֆիլմի կոմպոզիտորը նոր մեղեդիներ գրելուց բացի բառացիորեն ստեղծել է նոր երաժշտական գործիքներ՝ https://tinyurl.com/mr395exh
  • 🇦🇲  Երևանում տոնական տրամադրություն է. Այդքան սպասված «Տանը մենակ» համերգային նախագծի տոմսերն արդեն վաճառքում են. Քևինն իր արկածներով կլցնի «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահը դեկտեմբերի 27-ին՝ ժամը 19:00-ից` https://tinyurl.com/yx7nujnh

🎬  Կինոյից…

  • ▪️  Դետեկտիվների, թրիլլերների ու առհասարակ գլուխկոտրուկների սիրահարների համար այս հոդվածում մեկտեղված են ամենատպավորիչ, շփոթեցնող ու դինամիկ պատմությունները՝ դասական Շերլոքից մինչև ժամանակակից օրինակներ. Ու դե, իհարկե, ցանկն անկատար կլիներ առանց նոր՝ Wake Up Dead Man ֆիլմի՝ https://tinyurl.com/3v3ctrwj
  • ▪️  Բեռլինում կայանալիք նոր ցուցահանդեսը կներկայացնի Դեյվիդ Լինչի՝ երբևէ հանրությանը չցուցադրված աշխատանքները. Բայց սա միայն առաջին փուլն է, հաջորդ աշնանը նախատեսվում է ռեժիսորի սյուրռեալիստական աշխարհի լայնածավալ ռետորսպեկտիվ՝ https://tinyurl.com/53tph2ka
  • 🇦🇲  Մինչև դեկտեմբերի 28-ը Հայաստանի նկարիչների միությունում կարող եք մասնակցել CAF-ի շրջանակում անցկացվող կինոդիտման երեկոների. Ձեզ սպասում է արվեստին նվիրված գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմերի ընտրված ծրագիր՝ ջերմ, ոգեշնչող և տոնական միջավայրում՝ https://tinyurl.com/5e56czss

📚  Գրականությունից…

  • ▪️  Ռեմբրանդի կտավի գողության պատմությունը վերածվել է գրքի. Արվեստաբանը բացահայտում է արվեստի գործերի ամենահայտնի կողոպուտներից մեկի մասին պատմող հինգ կարևոր դրվագ, որոնք ցույց են տալիս, թե որքան խոցելի կարող են լինել անգամ ամենապաշտպանված թանգարանները՝ https://tinyurl.com/46rk73na
  • ▪️  Սառը պատերազմի տարիներին արվեստը հաճախ ընկալվում էր որպես փափուկ ուժի կիրառման լավագույն գործիք. Նոր աշխատությունը փորձում է պարզել՝ արդյոք այս մոտեցումն իսկապես այդքան միանշանակ էր, և ինչ էր կատարվում «երկաթե վարագույրի» հետևում ընթացող մշակութային շփումներում՝ https://tinyurl.com/yhw37z6x
  • 🇦🇲  Դեկտեմբերի 26-27-ը Հովհաննես Թումանյանի թանգարանը հյուրընկալում է Հեքիաթագիտական 15-րդ միջազգային գիտաժողովը, որի թեմատիկ առանցքն այս անգամ հագուստն է հեքիաթներում. Գիտաժողովը տեղի կունենա Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտի փոքր դահլիճում՝ https://tinyurl.com/32fbry2h

📷  Լուսանկարչությունից…

  • ▪️  Հարավաֆրիկացի լուսանկարիչ Շեմ Քոմփիոնի լուսանկարչական նոր գիրքը՝ The Rift: Scar of Africa, ամփոփում է երկու տասնամյակից ավելի տևած հետազոտությունների ու ճամփորդությունների արդյունքում ստեղծված 300 տպավորիչ կադր և բացահայտում տեղի մարդկանց, բնապատկերներն ու վայրի կենդանական աշխարհը՝ https://tinyurl.com/2shefhry
  • ▪️  Իսկ այստեղ կարոք եք ծանոթանալ հատուկ չափորոշիչներով առանձնացված հինգ գրքի, որոնք պատմում են Վիետնամի պատերազմի ամենաազդեցիկ լուսանկարների և դրանց հեղինակների մասին. Առանց երկմտելու կարելի է պնդել, որ այս լուսանկարները դարձել են հանրային կարծիք ձևավորող լրջագույն վիզուալ վկայություններ՝ https://tinyurl.com/42f25z4z
  • 🇦🇲  Լուսանկարչությունից փոքր-ինչ շեղվում ենք, բայց վիզուալ արվեստից՝ ոչ. Դեկտեմբերի 25-ին CAF-ը հրավիրում է մասնակցելու լայվ վիզուալ պերֆորմանսի, որտեղ կարող եք տեսնել վիզուալի ստեղծման գործընթացը. Պերֆորմանսն անցկացնող Անի Ներսիսյանը կաշխատի անշարժ պատկերների հետ՝ աստիճանաբար, շերտ առ շերտ՝ ստեղծելով կենդանի վիզուալներ՝ https://tinyurl.com/aupdzf3u

🏛️  Կերպարվեստից…

  • ▪️  Եվրոպայի առաջին՝ Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայի առաջին կին անդամ Արտեմիզիա Ջենտիլեսկին իր արվեստում ևս բացառիկ էր. Այս ուսումնասիրությունը բացահայտում է նկարչի՝ առասպելական, աստվածաշնչյան և պատմական կերպարներով լի ստեղծագործական աշխարհը՝ https://tinyurl.com/yr3e3e9w
  • ▪️  Փարիզի Օրսե թանգարանում բացված ժամանակավոր ցուցահանդեսը ներկայացնում է Ջոն Սինգեր Սարջենթի՝ քիչ ուսումնասիրված վաղ շրջանը. Այս շարքում հատկապես հատկանշական են Կլոդ Մոնեի և Օգյուստ Ռոդենի դիմանկարները՝ https://tinyurl.com/24cjnteb
  • 🇦🇲  Դեկտեմբերի 24-ին Հայաստանի պատմության թանգարանում գործող «Սրբազան երկխոսություն. Լուվրից Հայաստանի պատմության թանգարան» միջազգային ցուցադրությունը կարող եք դիտել քանդակագործ Վիգեն Ավետիսի ուղեկցությամբ` https://tinyurl.com/4jtcjtfk
Տարածել